Werk- en rusttijden
Werken kost energie, zowel mentaal als fysiek. Daarom mogen werknemers niet te lang achter elkaar werken. In de Arbeidstijdenwet staat hoe lang iemand per dag en per week mag werken en wanneer iemand recht heeft op pauze of rusttijd. Die regels zijn er met het oog op gezondheid, veiligheid en welzijn, maar ook om werk, privé en zorgtaken te kunnen combineren.
Sinds 1 april 2007 geldt de vereenvoudigde Arbeidstijdenwet. Hierdoor krijgen werknemers en werkgevers meer mogelijkheden om samen afspraken te maken over arbeidstijd en pauzes per dag en per week. Dit kunnen afspraken zijn die gemaakt zijn tussen de werkgever en de Ondernemingsraad of afspraken die zijn vastgelegd in de CAO.
Voor wie geldt de Arbeidstijdenwet?
In principe geldt de Arbeidstijdenwet voor iedereen die voor een werkgever werkt. Dus voor alle medewerkers, inclusief stagiaires, uitzendkrachten en gedetacheerden. Er zijn soms afwijkende regels voor specifieke groepen werknemers, situaties en sectoren. Deze uitzonderingen op de Arbeidstijdenwet staan vermeld in het Arbeidstijdenbesluit. Er worden bijvoorbeeld uitzonderingen gemaakt voor:
- werknemers die ten minste drie maal het minimumloon verdienen (tenzij het gevaarlijk werk of nachtdienst betreft);
- wetenschappelijk onderzoekers
- medisch en tandheelkundig specialisten
- huisartsen
- sociaal geneeskundigen
- verpleeghuisartsen
- en podiumkunsten.
Voor kinderen van 13 tot en met 15 jaar gelden aparte regels. Deze zijn vastgelegd in de Nadere Regeling Kinderarbeid. Soms geldt de Arbeidstijdenwet niet. Bijvoorbeeld in geval van plotselinge onvoorziene gevaarlijke situaties, waarbij het naleven van de wettelijke regels adequaat handelen zou belemmeren.
Wat regelt de Arbeidstijdenwet?
De Arbeidstijdenwet regelt dus de maximum arbeidstijd per dag en per week. Verder bevat de Arbeidstijdenwet bepalingen over:
- nachtdiensten
- pauzes
- overwerk
- rusttijden
- werken op zondag
- bereikbaarheids- en aanwezigheidsdiensten
- consignatie
- en speciale arbeids- en rusttijden voor zwangeren.
Ten slotte zijn in de Arbeidstijdenwet verplichtingen opgenomen voor de werkgever. De werkgever moet:
- een deugdelijke registratie van de gewerkte uren bijhouden
- het arbeidspatroon schriftelijk vastleggen
- veranderingen in het arbeidspatroon zo tijdig mogelijk meedelen
- nadrukkelijk aandacht besteden aan de arbeidstijden in de Risicoinventartisatie en -evaluatie
- en in het beleid zoveel mogelijk rekening houden met de persoonlijke omstandigheden van de werknemers.
Meer informatie
Meer informatie en de uitgewerkte Arbeidstijdenwet en het Arbeidstijdenbesluit staan op de website van de Arbeidsinspectie.